Stichting ANGOB

 

VOORLOPIG GEEN WAARSCHUWING OP ETIKET ALCOHOL

Het kabinet heeft kort vóór Prinsjesdag medegedeeld niet voornemens te zijn tot invoering van een waarschuwing op etiketten van alcoholhoudende drank. Eerst zou er bewijs moeten komen dat zo'n waarschuwing gedragsverandering bewerkstelligt. Aldus minister Klink in een brief aan de Tweede Kamer.

In december 2007 heeft de Tweede Kamer de zaak aangekaart door het aannemen van een motie. Daarin werd de regering verzocht de mogelijkheden te onderzoeken voor een waarschuwingslabel op de verpakking van alcoholhoudende dranken. De Kamer heeft dus ruim anderhalf jaar moeten wachten op een antwoord.

Het zou de voorkeur verdienen als een waarschuwingslabel verplicht gesteld zou worden door de Europese Commissie. Discussie daarover is gaande in het Europees parlement. Europa is echter nog niet verder gekomen dan de verplichting tot vermelding van het alcoholgehalte voor alle dranken waar dit gehalte hoger dan 1,2% ligt, en de verplichte vermelding van het gehalte aan het conserveermiddel sulfiet (voornamelijk van belang voor wijn). De lidstaten mogen verdergaande besluiten uitsluitend nemen wanneer dat gerechtvaardigd is ter bescherming van de volksgezondheid.

Frankrijk heeft niet willen wachten op de uitkomst van de discussie. Het heeft al op 2 oktober 2006 een waarschuwing tegen alcoholgebruik tijdens de zwangerschap verplicht gesteld op alle verpakkingen van alcoholhoudende drank. Een waarschuwing door middel van een pictogram in de vorm van een verkeersbord (verbodsbord) met een zwangere vrouw die het glas heft.

Het parlement van Finland heeft in februari 2007 ingestemd met waarschuwingslabels op drank. De regering is daar echter nog niet toe overgegaan. In Ierland is in 2009 politieke overeenstemming bereikt over het invoeren van waarschuwingslabels.

In Duitsland en Groot-Brittannië laat men de zaak over aan zelfregulering. In Duitsland zijn op dranken van diverse producenten waarschuwingen geplaatst tegen verkeersdeelname na alcoholgebruik. In Groot-Brittannië zijn afspraken gemaakt over het plaatsen van "drinknormen" op de verpakkingen. Buiten Europa worden waarschuwingen tegen alcoholgebruik tijdens de zwangerschap in de Verenigde Staten al enkele jaren op de verpakkingen geplaatst.

Onderzoek in de Verenigde Staten heeft aangetoond dat de waarschuwing op de verpakking ervoor heeft gezorgd dat zwangere vrouwen beter op de hoogte zijn van de risico's van alcoholgebruik tijdens de zwangerschap. Een eerste evaluatie van het Franse pictogram wijst in dezelfde richting. Vervolgonderzoek moet nog uitwijzen of de toegenomen bewustwording ook heeft geleid tot een daadwerkelijke afname van het alcoholgebruik door zwangeren.

Invoering van een verplichte waarschuwing alleen voor de Nederlandse markt, zou volgens het kabinet leiden tot disproportioneel hoge kosten voor de producenten. Het is daarom voorstander van een regeling op Europees niveau. Het bedrijfsleven is tegen een waarschuwing op het etiket, en geeft de voorkeur aan een gerichte benadering van de doelgroep, via gynaecologen, verloskundigen en huisartsen. Wij vermoeden dat daarbij het argument meespeelt dat hoe smaller de gekozen doelgroep, hoe minder een breed publiek door de negatieve boodschap over alcohol beïnvloed wordt.

Minister Klink stelt dat de effectiviteit van een waarschuwing op het etiket nog aangetoond moet worden door de lopende onderzoeken in de VS en Frankrijk. In afwachting daarvan wil hij nog niet tot invoering overgaan. Ook hanteert hij het argument van de kosteneffectiviteit. Met andere woorden, wat is de goedkoopste aanpak om het doel te bereiken ? Wij vrezen dat er dan weer iets van zelfregulering uit de bus komt, bijvoorbeeld folders voor verloskundigen betaald door de alcoholbranche.

Merkwaardig dat de minister het argument van de kosteneffectiviteit niet hanteerde bij het tegengaan van het alcoholgebruik door jongeren beneden de leeftijdsgrens. Toen werd gekozen voor een campagne richting ouders. Voorlichtingscampagnes zijn duur, en leiden maar zeer beperkt tot gedragsverandering. Ingrijpen door harde wettelijke, landelijk geldende maatregelen, daar wilde de regering niet aan. Geen wettelijk verbod op prijsstunten met alcohol door supermarkten, geen verbod op happy hours in de horeca, geen verhoging van de leeftijdsgrens, geen verplichting tot controle op afstand bij de kassa's.

De alcoholbranche ontkomt door dit alles aan maatregelen die echt zoden aan de dijk kunnen zetten.
Dingeman Korf