Stichting ANGOB

 

GUNSTIG EFFECT VAN ALCOHOL BESTAAT NIET

Zo’n dertig à veertig jaar geleden was er veel te doen over de “Franse paradox”. Dat is het verschijnsel dat in Frankrijk de sterfte aan hart- en vaatziekten veel lager is dan verwacht mag worden op grond van het gemiddelde consumptiepatroon. Van de vele theorieën over de oorzaak daarvan, kreeg in eerste instantie die over een positief effect van rode wijn de meeste aanhang. Een theorie waar de wijnbranche in zijn reclame gretig gebruik van maakte. Er werd van die zijde zelfs beweerd dat geheelonthouders zichzelf tekort deden door de voordelen van (zeer) matig gebruik aan zich voorbij te laten gaan.

Er volgde een veelheid van onderzoekingen : welke bestanddelen uit de wijn veroorzaakten het effect ? Alcohol was niet de oorzaak. Noch sterke drank, noch bier vertoonde het effect. Uiteindelijk kwamen de onderzoekers uit bij flavonoïden, en met name bij quercetine. Die stoffen zitten al in de druiven waar de wijn van gemaakt wordt. Verse druiven en druivensap hebben dus eenzelfde effect als (rode) wijn ! Maar flavonoïden zitten ook in tal van andere plantaardige producten. Wijn kon dus onmogelijk de voornaamste, laat staan de enige oorzaak zijn van de Franse paradox.

Dieper gaand wetenschappelijk onderzoek deed methodologische fouten van eerdere onderzoekingen aan het licht komen. De Noorse onderzoeker Kjaerheim liet in 1993 al zien dat het gepostuleerde nadeel van geheelonthouding voor de gezondheid, helemaal niet bestond. Hij had de afgrenzing van het begrip geheelonthouding heel scherp getrokken : sinds de jeugd of de adolescentie niet gedronken. Desondanks duurde het tot 2015 voordat een Canadese onderzoeksgroep concludeerde dat de vermeende gunstige effecten van wijn helemaal niet bestonden.

In de publicaties die tot een gunstig effect van rode wijn concludeerden, waren ex-drinkers maar gemakshalve op één hoop geveegd met “levenslange” geheelonthouders. Velen van hen hadden de nadelen van alcoholgebruik aan den lijve ondervonden. Zij waren dus eigenlijk zware drinkers die zich sinds kort vermomd hadden als niet-drinkers. April dit jaar is de theorie van een gunstig gezondheidseffect van alcohol op hart- en bloedvaten hopelijk definitief de prullenbak in gegaan. Toen werd de conclusie uit een Brits-Chinees onderzoek van maar liefst 600.000 medische dossiers gepubliceerd. De onderzoekers, onder leiding van prof. Millwood hadden geen enkel spoor van een voor de gezondheid gunstig effect van alcohol kunnen ontdekken. Wij vonden (soms grote) artikelen daarover in het AD, de Leeuwarder Courant en de Volkskrant, maar ongetwijfeld in meer bladen, met sprekende koppen als “gezond drinken, dat bestaat niet”. Wetenschappelijk bezien is er dus alle reden voor aanscherping van de Drank- en Horecawet, en niet voor “versoepeling” zoals Vriengs en VNG willen.

Dingeman Korf