Stichting ANGOB

 

20181901
HONDERDZEVENTIEN JAAR DE G O

Nu het laatste jaar van de uitgave van een papieren, gedrukte G O al vrij ver is gevorderd, is de tijd gekomen om de historie van het blad nog eens te bekijken. Het eerste nummer verscheen op 3 augustus 1901 onder de naam “de Geheel - Onthouder”. Het blad verscheen wekelijks en de eerste redacteur was J. v.d. Berg.

De activiteit van plaatselijke afdelingen en correspondentschappen van de ANGOB, en het nieuwe van de gebrachte boodschap, gevoegd bij de kwaliteiten van de redacteur, deden destijds de oplage met sprongen omhoog gaan. In 1902 beliep de oplage circa 2700 exemplaren, in 1906 bijna 7500. Een groot deel van de oplage werd door losse verkoop aan de man gebracht. Het ledental van de ANGOB bedroeg in 1906 bijna 1700. Dat waren de vaste afnemers van het blad. De rest van de oplage werd via losse verkoop en colportage verspreid.

Sterke groei tot 1914
Vijf jaar lang bleef J.v.d. Berg enig redacteur. In 1906 trad J.C. Polak toe tot de redactie. Onder leiding van de nu tweehoofdige redactie, werd de positie van het blad verder uitgebouwd. In 1914 was de gemiddelde wekelijkse oplage gestegen tot circa 15.000. Dat terwijl het ledental van de ANGOB in dat jaar slechts ruim 3300 bedroeg.

De afhankelijkheid van de losse verkoop zou al spoedig een wankele basis blijken. Toen in augustus 1914 de eerste wereldoorlog uitbrak, en tal van colporteurs in militaire dienst moesten, daalde de oplage onmiddellijk met ruim anderhalf duizend. De redactie werd dat jaar uitgebreid met mevrouw S. Rugaart-Holwerda, die een speciale jongerenrubriek in het blad startte.

Het stijgen van de prijzen tijdens de eerste wereldoorlog, noodzaakte in 1917 tot verdubbeling van de prijs van “de Geheel - Onthouder”. Een verdere daling van de oplage was het gevolg. Het ledental van de ANGOB bleef tijdens de oorlog redelijk op peil, ca 3100 leden in 1918. De oplage van het blad liep echter fors terug, tot circa 10.800 in 1918.

Stagnatie na 1918
In 1918 trad J.v.d. Berg af als redacteur, en werd J.C. Polak hoofdredacteur, terzijde gestaan door mevrouw Rugaart. Slechts twee jaar later trad ook J.C. Polak af als redacteur. De ontstane vacature werd vervuld door de man van mevrouw Rugaart, de heer J.C. Rugaart. Samen met zijn vrouw voerde hij de redactie tot 1958, achtendertig jaar lang ! Rugaart was journalist, en later redacteur bij de Nieuwe Apeldoornsche Courant. Met hem had de ANGOB een vakman aan de leiding van het blad verkregen.

In de twintiger jaren bleven ledental en oplage vrijwel constant. De economische crisis van de dertiger jaren betekende echter een volgende terugslag. Door het inmiddels sterk gedaalde hoofdelijk alcoholgebruik, werden alcoholproblemen als minder bedreigend en minder klemmend ervaren. Het publiek zag daardoor steeds minder reden om de drankbestrijding te blijven steunen.

In 1937, bij het veertigjarig bestaan van de ANGOB, bedroeg het ledental ruim 2300 en de oplage ruim 8300. Daarna eiste de tweede wereldoorlog zijn tol. Joodse leden werden weggevoerd en kwamen om in de concentratiekampen. Van de leden die in het verzet waren gegaan, kwamen er ook velen om. Na de oorlog bedroeg het ledental circa 2100 en het aantal abonnees ruim 7000.Het blad verscheen nu eenmaal in de veertien dagen.

Vernieuwing
In 1958 trad met Jan Redeker een nieuwe generatie aan voor de redactie. Hij stelde een redactiecommissie in (dominee Schaap en Dingeman Korf). Het blad werd gemoderniseerd naar inhoud en opmaak. In overeenstemming met de nieuwe spelling verdween het streepje tussen geheel en onthouder. Dingeman Korf, als lid van de jongerenorganisatie AnJo, ging de jongerenrubriek verzorgen.

In 1962 trad Jan Redeker af als bestuurslid van de ANGOB, en daarmee ook als redacteur. Ook dominee Schaap trok zich terug. Redacteur werd nu Frits Weverling. Die vervulde de functie van redacteur precies tien jaar. Toen was de volgende generatie aan de beurt, in de persoon van Dingeman Korf. Onder zijn leiding evolueerde “de Geheelonthouder” eerst van een veertiendaags blad op krantenpapier naar een maandblad op wat beter papier (m.i.v. 1983). Vervolgens tot een tweemaandelijks blad op A-4 formaat (m.i.v. dec. 1992). En tenslotte werd de in Angob-kringen gebruikelijke benaming “ de G O” ) de naam die op de voorpagina kwam te staan (met ingang van januari 2008).

De inhoud van de G O is in de loop der jaren mee geëvolueerd met de maatschappelijke ontwikkelingen. Minder schetsen van alcoholellende, meer berichten over wetenschappelijke onderzoekingen en over de druk van de alcohollobby op de politiek.

Dingeman Korf